Ngày xưa, thiết kế ô tô là chuyện của cơ khí. Nhìn cái xe là biết ngay “ruột gan” bên trong. Động cơ đặt đâu, cầu trước hay cầu sau, dẫn động kiểu gì… tất cả đều “lộ” ra qua dáng xe. Mui dài là máy to, đuôi bự là dẫn động sau. Xe Mỹ thì cơ bắp, xe Đức thì chắc nịch, xe Ý thì bay bổng. Mỗi hãng một chất, nhìn là nhận ra ngay.

Nội thất cũng vậy. Đồng hồ kim, nút bấm cơ, cái gì dùng được là phải “sờ” thấy. Người lái làm chủ chiếc xe. Đạp ga, vào số, nghe tiếng máy là biết xe đang khỏe hay yếu. Thiết kế lúc đó phục vụ cho cảm giác lái và độ bền nhiều hơn là “trình diễn”.

Bây giờ thì khác. Xe điện lên ngôi, động cơ nhỏ gọn hoặc bỏ hẳn, nên thiết kế bên ngoài bắt đầu giống nhau. Đầu xe kín, thân tròn, tối ưu gió. Hệ số cản gió quan trọng hơn cả “cá tính”. Nhiều xe nhìn lướt qua khó phân biệt hãng nào với hãng nào.




Bên trong thay đổi mạnh hơn. Màn hình thay nút bấm, phần mềm thay cơ khí. Xe giờ giống một “thiết bị di động có bánh”. Cập nhật OTA, điều khiển bằng giọng nói, thậm chí tự lái. Người dùng không cần hiểu sâu về xe, chỉ cần biết dùng.

Nhưng cũng vì thế, cái “chất” riêng dần mờ đi. Xe êm hơn, tiện hơn, nhưng cảm giác lái và sự gắn kết với người lái lại giảm. Thiết kế bây giờ không chỉ tập trung vào hình dáng. Có lẽ 49% quyết định mua xe nằm ở cả hệ sinh thái phía sau.

Làm ô tô giờ khó, có lẽ vì nó khác xưa khi lấy người lái làm trung tâm, còn nay là công nghệ và trải nghiệm. Mà nói đến trải nghiệm, là không còn cơ khí mà là cảm xúc.