Nhìn dưới gầm một chiếc xe hai cầu, ta thường thấy trục các-đăng chạy dọc thân xe, đưa lực từ phía trước xuống cầu sau. Nhưng có những xe, bốn bánh vẫn cùng kéo mà chẳng có trục nào nối hai cầu.
Cách làm này đã có từ lâu. Toyota Estima Hybrid ra mắt năm 2001 sử dụng hệ thống E-Four, trong đó bánh sau được dẫn động bằng mô-tơ điện riêng. Không phải đưa lực cơ khí từ phía trước xuống, xe không cần trục các-đăng.
Trên Dacia Duster và Bigster hybrid-G 150 4×4, nguyên lý ấy tiếp tục được áp dụng. Động cơ đốt trong kéo bánh trước qua hộp số ly hợp kép sáu cấp; mô-tơ điện đảm nhiệm bánh sau. Hai cầu phối hợp bằng điều khiển điện tử.

Bỏ được trục các-đăng, nhưng không bỏ được bài toán lực kéo. Khi khởi hành, leo dốc hay đi qua đường trơn, hệ thống phải điều chỉnh mô-men ở mỗi cầu theo nhu cầu và độ bám. Bánh xe đã quay trượt thì tăng thêm lực cũng không giúp xe tiến lên tương ứng.
Một chi tiết đáng chú ý trên Dacia là mô-tơ phía sau vẫn đi cùng hộp số hai cấp.
Mô-tơ điện làm việc được trong dải tốc độ rộng, nhưng khả năng ấy vẫn có giới hạn. Muốn kéo khỏe ở tốc độ thấp, cần tỷ số truyền lớn để nhân mô-men xuống bánh xe. Giữ nguyên tỷ số ấy khi xe chạy nhanh, mô-tơ sẽ phải quay rất cao.
Hai cấp số giải quyết hai yêu cầu: số thấp tăng sức kéo tại bánh sau; số cao cho phép cầu điện tiếp tục hỗ trợ khi tốc độ xe tăng mà không buộc mô-tơ quay quá nhanh. Khi không cần lực kéo phía sau, cơ cấu ngắt kết nối giúp giảm tổn hao.

Cũng cần phân biệt: bỏ trục các-đăng không có nghĩa là bỏ vi sai và bán trục ở cầu sau. Với một mô-tơ kéo chung hai bánh, lực vẫn phải truyền qua bộ giảm tốc, vi sai và các bán trục. Khi vào cua, bánh ngoài đi quãng đường dài hơn bánh trong, nên hai bánh vẫn cần được phép quay khác tốc độ.
Với chủ xe, điều cần hiểu là cùng mang tên dẫn động bốn bánh, khả năng làm việc có thể rất khác nhau. Ở hệ thống dùng cầu sau điện, sức kéo phía sau phụ thuộc vào công suất mô-tơ, khả năng cấp điện và giới hạn nhiệt của hệ thống. Khả năng hỗ trợ thoát chỗ trơn trong chốc lát và khả năng kéo liên tục trên một con dốc dài là hai yêu cầu khác nhau.
Vì thế, muốn biết một chiếc xe hai cầu làm được gì, phải xem cả hệ truyền động và điều kiện vận hành mà nhà sản xuất cho phép. Chỉ nhìn chữ AWD hay 4×4 trên đuôi xe thì chưa đủ.
Để lại bình luận của bạn