Cuối thế kỷ 20, người thợ sửa ô tô giỏi thường cảm nhận “bệnh xe” bằng đôi tai và đôi tay. Chỉ cần nghe tiếng động cơ, nhìn màu khói hay cảm nhận rung động của chiếc xe là họ đã có thể đoán được xe đang gặp vấn đề gì. Khi đó, nghề sửa ô tô gần như là cuộc chơi của kinh nghiệm. Càng làm lâu, người thợ càng có nhiều "bí quyết" mà sách vở rất khó dạy.
Rồi công nghệ thay đổi. Xe phun xăng điện tử xuất hiện, ECU thay thế nhiều cơ cấu cơ khí truyền thống, máy chẩn đoán trở thành thiết bị gần như bắt buộc trong mọi garage. Nhiều người từng cho rằng máy móc rồi sẽ thay thế người thợ. Nhưng thực tế đã chứng minh điều ngược lại. Máy chỉ giúp người thợ nhìn thấy nhiều dữ liệu hơn, còn việc hiểu dữ liệu đó nói lên điều gì vẫn là câu chuyện của con người.

Làn sóng xe điện và xe thông minh đang tạo ra một cuộc thay đổi còn lớn hơn. Một chiếc xe ngày nay không chỉ có động cơ mà còn có hàng trăm bộ điều khiển điện tử, camera, radar, cảm biến và hàng triệu dòng lệnh phần mềm. Không ít lỗi xuất phát từ hệ thống điện tử hoặc phần mềm chứ không còn đơn thuần là một chi tiết cơ khí bị mòn hay hỏng. Công việc của garage vì thế cũng thay đổi theo. Nếu trước đây người thợ dành phần lớn thời gian để tìm bệnh thì ngày nay, việc xác định lỗi đã có máy hỗ trợ rất nhiều. Phần khó hơn lại nằm ở việc hiểu nguyên nhân gốc, sửa chữa đúng quy trình và đưa toàn bộ hệ thống trở về trạng thái hoạt động chuẩn như ban đầu.
Điều đó cũng làm thay đổi khái niệm về một người thợ giỏi. Trước đây, người ta đánh giá qua khả năng tháo lắp nhanh hay xử lý những ca bệnh khó. Ngày nay, ngoài kỹ năng cơ khí, người thợ còn phải hiểu điện, điện tử, mạng truyền thông trên xe, phần mềm điều khiển và quy trình hiệu chuẩn sau sửa chữa. Chỉ riêng việc thay một camera hay radar của hệ thống hỗ trợ lái cũng không còn đơn giản là tháo ra lắp vào. Sau khi thay thế, hệ thống phải được hiệu chuẩn bằng thiết bị chuyên dụng, nếu không chiếc xe có thể hoạt động sai dù mọi chi tiết đều hoàn toàn mới.
Nhiều người cho rằng xe điện ít chi tiết hơn xe động cơ đốt trong nên garage sẽ dần mất việc. Nhận định đó chỉ đúng một nửa. Xe điện loại bỏ khá nhiều hạng mục bảo dưỡng truyền thống như thay dầu động cơ, bugi hay dây curoa, nhưng lại xuất hiện những công việc hoàn toàn mới liên quan đến pin điện áp cao, hệ thống quản lý pin, mô-tơ điện, phần mềm và các hệ thống hỗ trợ lái. Nghề sửa ô tô không mất đi, mà đang dịch chuyển sang một trình độ kỹ thuật khác.

Có lẽ thay đổi lớn nhất trong 20 năm tới sẽ không nằm ở chiếc xe mà nằm ở chính người làm nghề. Kinh nghiệm vẫn rất quan trọng, nhưng kinh nghiệm sẽ không còn đủ nếu không được bổ sung bằng kiến thức. Người thợ của tương lai vẫn cầm cờ-lê, vẫn thay phụ tùng, vẫn sửa chữa những chiếc xe gặp sự cố, nhưng bên cạnh đó họ còn phải biết đọc dữ liệu, sử dụng phần mềm, cập nhật công nghệ và học hỏi liên tục. Chiếc xe càng thông minh thì yêu cầu đối với người sửa xe cũng càng cao.
Nghề sửa ô tô vì thế sẽ không biến mất như nhiều người từng lo ngại. Điều thay đổi chỉ là cách người ta sửa xe. Ngày trước, nghề này được xây dựng trên nền tảng cơ khí. Ngày nay là cơ điện tử. Hai mươi năm nữa, rất có thể nền tảng sẽ là dữ liệu và phần mềm. Nhưng dù công nghệ thay đổi đến đâu, chiếc xe vẫn cần được bảo dưỡng, vẫn có thể hỏng hóc và vẫn cần một người đủ hiểu nó để đưa nó trở lại trạng thái vận hành tốt nhất. Đó cũng là lý do nghề sửa ô tô sẽ còn tồn tại rất lâu, nhưng người thợ của tương lai chắc chắn sẽ khác nhiều so với người thợ của hôm nay.
Để lại bình luận của bạn