Năm 1983, hệ dẫn động bốn bánh của Audi Quattro đã cho thấy đây sẽ là tương lai của rally. Lancia biết điều đó, nhưng chiếc xe họ đưa vào mùa giải năm ấy vẫn chỉ dẫn động cầu sau.

Lancia Rally 037 sử dụng động cơ 2.0L đặt giữa, siêu nạp, công suất khoảng 300 mã lực. Xe có khung thép ống, thân vỏ bằng sợi thủy tinh và Kevlar, trọng lượng nhẹ và khả năng xử lý rất tốt trên đường nhựa. Tuy nhiên, khi thi đấu trên đường đất hoặc mặt đường trơn, 037 khó có thể bám đường như Audi Quattro.

Lancia đã khắc phục điểm yếu ấy bằng cách chuẩn bị kỹ hơn cho từng chặng, chọn lốp, tổ chức đội đua và tận dụng tối đa những nơi 037 có lợi thế. Hai tay đua Walter Röhrl và Markku Alén giành được những điểm số quan trọng. Đến chặng Sanremo ngày 7/10/1983, Lancia đưa bốn chiếc xe vào năm vị trí dẫn đầu và chính thức giành chức vô địch thế giới dành cho nhà sản xuất trước hai vòng đấu.

Chiếc 037 trở thành mẫu xe dẫn động cầu sau cuối cùng giành được danh hiệu này trong lịch sử WRC. Nhưng đó chỉ là một trong nhiều câu chuyện của Lancia.


Hãng xe được Vincenzo Lancia và Claudio Fogolin thành lập tại Turin ngày 27/11/1906. Cả hai đều từng làm việc cho Fiat. Riêng Vincenzo Lancia còn là một tay đua có tiếng, từng thi đấu bằng chính những chiếc Fiat mà ông tham gia thử nghiệm.

Chiếc xe đầu tiên của hãng được giới thiệu năm 1908 với tên gọi Lancia 12 HP, sau đổi thành Alpha. Xe có khung gầm thấp, sử dụng trục truyền động trong khi nhiều ô tô cùng thời vẫn truyền động bằng xích. Hơn 100 chiếc được sản xuất và một phần trong số đó được xuất khẩu sang Anh, Mỹ.

Lancia không phải hãng xe lớn, nhưng thường đưa ra những giải pháp kỹ thuật sớm hơn phần còn lại của thị trường. Lambda ra mắt năm 1922 là một ví dụ. Mẫu xe này sử dụng kết cấu thân liền khung thay cho việc đặt thân xe lên một bộ khung riêng biệt. Xe còn có hệ thống treo trước độc lập, phanh trên cả bốn bánh và động cơ chữ V góc hẹp để giảm chiều dài.

Năm 1950, Lancia giới thiệu Aurelia, chiếc ô tô sản xuất hàng loạt đầu tiên trên thế giới sử dụng động cơ V6. Một năm sau, bốn chiếc Aurelia B20 gần với cấu hình xe thương mại được đưa đến Mille Miglia. Chiếc xe của Giovanni Bracco và Umberto Maglioli về thứ hai chung cuộc, chỉ đứng sau chiếc Ferrari có động cơ 4,5L. Ba chiếc Lancia còn lại lần lượt về thứ năm, thứ bảy và thứ 17.



Đến thập niên 1970, Lancia chuyển những kinh nghiệm kỹ thuật sang rally. Stratos HF được phát triển cho mục đích thi đấu ngay từ đầu, thay vì lấy một chiếc xe bán ngoài thị trường rồi cải tiến. Thân xe hình nêm do Marcello Gandini thiết kế, động cơ V6 2,4L của Ferrari Dino đặt sau khoang lái. Chiều dài cơ sở ngắn giúp xe đổi hướng rất nhanh, dù cũng khiến Stratos trở nên khó điều khiển nếu người lái không đủ kinh nghiệm.

Stratos mang về cho Lancia ba chức vô địch thế giới dành cho nhà sản xuất liên tiếp từ năm 1974 đến 1976. Xe cũng thắng Monte Carlo Rally ba năm liền. Đến năm 1978, Lancia dừng chương trình Stratos, dù chiếc xe khi ấy vẫn còn khả năng chiến thắng.

Sau chức vô địch năm 1983 của Rally 037, Lancia tiếp tục phát triển Delta S4 với hệ dẫn động bốn bánh. Đây là một trong những chiếc xe mạnh và phức tạp nhất thời Group B, sử dụng cả bộ siêu nạp và tăng áp để hạn chế độ trễ ở các dải vòng tua khác nhau.

Khi Group B bị khai tử, Lancia chuyển sang Delta HF 4WD và sau đó là các phiên bản Delta Integrale thuộc Group A. Từ năm 1987 đến 1992, Delta mang về sáu chức vô địch thế giới dành cho nhà sản xuất liên tiếp. Tính cả các thời kỳ, Lancia đã có 10 danh hiệu WRC dành cho nhà sản xuất, một kỷ lục đến nay chưa có hãng nào vượt qua.



Lancia có đủ kỹ thuật, thiết kế và thành tích thi đấu, nhưng lại không duy trì được vị trí trên thị trường xe thương mại.

Fiat mua lại Lancia năm 1969. Việc dùng chung nền tảng và linh kiện với các thương hiệu trong tập đoàn giúp giảm chi phí, nhưng những chiếc Lancia về sau cũng dần mất đi sự khác biệt. Hãng rút khỏi WRC sau mùa giải 1992. Một số mẫu xe như Thema, Kappa hay Thesis vẫn có cách làm riêng, nhưng doanh số không đủ để Lancia giữ được dải sản phẩm và thị trường.

Phạm vi kinh doanh ngày càng thu hẹp. Có thời điểm, hãng chỉ còn bán Ypsilon, một mẫu hatchback cỡ nhỏ chủ yếu tại Italy. Người ta vẫn nhắc tới Lancia, nhưng thường là nhắc về Stratos, 037 hay Delta Integrale, những chiếc xe đã ngừng sản xuất từ nhiều năm trước.

Stellantis hiện đang đưa thương hiệu này trở lại. Ypsilon thế hệ mới đã được bán tại một số thị trường châu Âu. Phiên bản Rally4 HF đánh dấu sự trở lại đường đua, còn Ypsilon Rally2 HF Integrale được chuẩn bị cho hạng WRC2 mùa giải 2026.

Một chiếc Ypsilon mới chưa thể đưa Lancia trở lại thời Stratos hay Delta Integrale. Rally hiện nay cũng rất khác giai đoạn mà một hãng xe Italy có thể mang chiếc 037 dẫn động cầu sau đi đối đầu với Audi Quattro rồi giành chức vô địch.

Nhưng ít nhất, Lancia đã không còn chỉ tồn tại qua những chiếc xe cũ. Hào quang vẫn còn đó, nhưng tương lai vẫn ở phía trước.